• Ana Sayfa
  • Hakkýmýzda
  • Ýletiþim
    • Yeni Teþvik Yasasý ve Giriþimcilik Etkisi

     YENÝ TEÞVÝK YASASININ YATIRIM ORTAMINA ETKÝLERÝ

         Bir ekonomide yatýrým yapma kararýný belirleyen çok sayýda etken vardýr. Yerli veya yabancý yatýrýmcýlarýn, yapmayý düþündükleri yatýrýmlarda bu etkilere maruz kalarak zorlanmalarý ve hatta vazgeçmeleri söz konusu olabilir. Önemli olan bir ülkede yatýrým kararýný etkileyen tüm etmenlerin devlet tarafýndan ya da piyasalar tarafýndan iyileþtirilerek ortamýn yatýrýma daha elveriþli ve daha müsait hale getirilebilmesidir.
         Yatýrým ortamýný etkileyen faktörler iki þekilde kategorize edilebilir. Makro etmenler ve mikro etmenler. Makro etmenler nedir sýralayalým;
    ·         Vergiler veya vergi oranlarý
    ·         Maliyetler
    ·         Yenilik veya deðiþkenlik
    ·         Ýþ ortamý
    ·         Altyapý
    ·         Politik Ortam ya da kamu etkileþimi
    ·         Belirsizlikler
    ·         Beklenen amorti süresi, maliyetin geri dönüþü (AB Eþleþtirme Projesi Raporu, 2006: 228)
         Bu makro etmenler ayrýntýlý olarak incelenirse her nedenin altýnda farklý bir oluþum olduðu görülür;
         Vergiler yeni bir mevzuat ile (Yatýrýmlarda devlet yardýmlarý 2009/1) yatýrýmcýnýn vergi yükünü doðrudan deðiþtirebilir ve bu durum yatýrým için olumlu þekilde olabilir. Fakat mevzuat her yatýrýmcý için uygulanmazsa yatýrýmlarýn daðýlýmý bu oranlardan etkilenir.
         Maliyetler bir iþletmede üretilen emtia’nýn iþçilik + ham madde + sabit maliyetlerinin toplamýndan oluþur. Yeni mevzuatlar, sektörlerdeki iþletmeler için çok farklý iþçilik ve sermaye maliyetleri oluþturabilir. Bu durumda iþletmeler bulunduklarý sektörlerde ve bölgelerinde idari yükle karþý karþýya kalabilir ya da bu yükten tamamen kurtulabilir . Sonuçta tüm bu geliþmeler yatýrýmlarý olumlu veya olumsuz etkiler.
         Yeni kanunlar ve mevzuatlar mevcut ekonominin sermayesinde hareketlenmeler yaratýr ve yenilikçi faaliyetler de yeni yatýrýmlara yol açar. Yeni bir mevzuat ya da kanun giriþimcileri kýsýtlayabilir veya önlerini açabilir. Ýþ ortamýný iyi belirlemek suretiyle; giriþimciler iyi bir yatýrým stratejisi mevzuatý ve kanunlarý takip ederek maksimum fayda ile uygulamak zorundadýrlar.
         Altyapý; yatýrým ortamýný belirleyecek önemli faktörlerden biridir. Nitekim iletiþim, bölgedeki lojistik imkanlar, ulaþtýrma ve tedarik gibi etmenler; üretimi ve iþletmeyi tamamlayýcý girdilerdir ve yatýrýmýn geri dönüþümünü etkiler.
         Politik ortam ve kamu yönetiþimi, yatýrýmý baþlangýç ve ileriki dönemlerde etkileyen en önemli faktörlerden biridir. Yatýrýmýn performansý politik ve idari yönetimin istikrarý ile doðrudan ilgilidir. Kamu yönetiminin simgesi haline gelen bürokrasi, yolsuzluk ve diðer olumsuz etmenler yatýrýmlardan vazgeçilmesine neden olabilir.
         Belirsizlik ortamý çoðu kez yatýrýmcýlarý ve sermaye stokunu olumsuz yönde etkiler. Buna baðlý olarak belirsizliði azaltan mevzuat hükümleri ve kararlar yatýrýmcýyý yeniden canlandýrýr ve piyasaya hareketlilik kazandýrýr.
         Bu makro unsurlarýn yanýnda, genelde iþ ortamýnýn temel belirleyicileri olan mikro unsurlarda söz konusudur. Bu unsurlar ayný zamanda firmalarýn yerine getirmesi gereken resmi formaliteleri de ifade etmektedir.
         Dünya Bankasý ülkeleri “iþ ortamý” açýsýndan karþýlaþtýrmak için sözü edilen unsurlarý da kullanmaktadýr (Yükseler, 2006:46).
    1- Firma Kuruluþ Ýþlemleri (Starting a Business)
    2- Lisans ve Ýzin Ýþlemleri (Dealing with Licenses)
    3- Ýþe Alma ve Çýkarma (Hiring and Firing)
    4- Emlak Alým ve Kayýt (Registering Property)
    5- Kredi Temini (Geting Credit)
    6- Yatýrýmcý Korumasý (Protecting Investors)
    7- Vergi Ödeme Ýþlemleri (Paying Taxes)
    8- Dýþ Ticaret Ýþlemleri (Trading Across Borders)
    9- Ticari Sözleþme Yaptýrým Gücü (Enforcing Contracts)
    10- Firma Ýflasý (Closing a Business)
     
         Görüldüðü üzere iþ ortamýný elveriþli hale getirmekte yukarýda yer alan faktörlerde oldukça önem taþýmaktadýr. Zira bu iþlemleri gerçekleþtirmeden, devletin “Yatýrým Teþvik Belgesi” veya diðer kredi ve desteklerinden yararlanmakta söz konusu deðildir. Bu gerçeðin farkýnda olan birçok ülke (bunlara ülkemizde dahildir) yerli ve yabancý yatýrýmlarýn önünü açabilmek için olaðanüstü çaba göstermekte, birçok alanda reformlar gerçekleþtirmektedir.
         Yatýrýmlarýn arttýrýlmasýnda en önemli konulardan biri olan yatýrým ortamýnýn iyileþtirilmesi hususunda 17 Temmuz’da açýklanan Bakanlar Kurulu Kararý ile Türkiye’de çeþitli çalýþmalar gözlenmektedir. Hazine müsteþarlýðý ise kararýn uygulama esaslarýný 28 Temmuz itibarý ile yayýnlamýþtýr. Bakanlar Kurulu ile beraber aldýklarý kararlar raporlaþtýrýlmýþ ve uygulamaya geçirilmiþtir.
         Türkiye’deki yatýrým ortamýný deðerlendirebilmek için, öncelikle bu ortamý belirleyen faktörlerdeki deðiþimi incelemek gerekir. Bu çerçevede öne çýkan deðiþimler diðer döneme oranla þu þekilde belirlenmiþtir:
    Vergi Muafiyetleri ve Ýndirimleri
         Yeni yatýrýmlarda alýnacak makine ve teçhizatta KDV ve Gümrük Vergisi muafiyetleri ile son yýllarda kurumlar vergisinde yapýlan indirime ek olarak, yeni yatýrýmlarda %90’a varan vergi indirimleri ve %60’lara çýkan yatýrýma katký oranlarý (YKO Hesaplamasý) belirlenmiþtir.
    (Yatýrýma Katký Oraný=Ýndirilmiþ vergi tutarý=Yatýrým Tutarý/Yatýrýma Katký Oraný)
         Yatýrýma Katký Oranýnýn %40, Toplam Yatýrým Tutarýnýn 1.200.000 TL olduðunu varsayarak ne kadar vergi indirimine tabi tutulacaðýmýzý hesaplayalým;
                               1.200.000 X 0.40 = 480.000 TL Vergi Ýndirimi
         Diyelim ki bu yatýrým, ilk sene içerisinde 145.000 TL gelir elde etti; ödenecek kurumlar vergisi %20 iken, artýk bu oran %90 indirimli olarak ödeniyor.
                          145.000 X 0.20 = 29.000 TL

    29.000 TL vergi ödemek yerine yatýrým teþvik belgesi kapsamýnda uygulanan %90 vergi indirimi ile;

                           %20-(%20 X %90)= %2  
         Kurumlar vergisini %2 olarak ödeyecek ve bu da

                           145.000 X 0.2 = 2.900 ederek yatýrýmcýnýn 1 sene içerisindeki toplam vergi indirimi
                           29.000-2.900 = 26.100 Türk Lirasý olarak hesaplanacak

          Kazanca baðlý farklýlýk gösteren bu indirimlerin toplamý 480.000 liraya ulaþýncaya kadar destek devam edecektir. (Belirli bir süre kýsýtlamasý yoktur, yatýrým tutarý arttýkça indirgenmiþ tutar artar, Ýndirim oranlarý bölgelere göre farklýlýk gösterir. (Ayrýntýlý bilgi için: 4M Danýþmanlýðýn Teþvik Departmaný ile görüþebilirsiniz.)
    SSK Primi Ýndirimleri
         Yatýrýma baþlama tarihinden itibaren önceki 6 ay da dahil olmak üzere tüm çalýþanlarýnýn SSK Primlerinin Asgari ücrete tekabül eden kýsmýnýn iþveren hissesi 7 yýla kadar devlet tarafýndan karþýlanmaktadýr.

                              25 X 139 X 12 = 41.700 TL(Yýllýk)
         Yukarýda 25 iþçi çalýþtýran bir iþletmenin yýlda ödeyeceði SSK Primi Ýþveren Hissesi 41.700 Türk Lirasý olarak belirlenmiþtir. 7 Yýl için bu meblað;

                             41.700 X 7 = 291.900'dir.
         Yeni bir yatýrýmcý, 7 yýl süre ve 25 iþçisi ile üretime devam ettiðinde, 291.900 TL SSK Primi indiriminden faydalanacaktýr. (Ýndirim süresi bölgelere göre farklýlýk gösterebilir.)
    Kredilerde Faiz Ýndirimleri
         Faiz indirimleri, mevzuat ve kararlarda açýklanan, fakat Türk bürokrasisinin engellerine takýlarak yýllardýr uygulamaya geçirilemeyen, buna raðmen ýsrarlý bir þekilde yeni teþvik yasasýnda da yerini koruyan bir indirim sistemidir.
         Aslýnda iþleyiþ gayet basit olmasýna raðmen, hazine müsteþarlýðý ile bankalar arasýndaki protokol bir türlü oturtulamamýþ, yatýrýmcýlar kredi faizlerini tam olarak ödemeye devam etmiþlerdir.
         Uygulandýðýný varsayarak bir faiz desteðinden yararlanalým;
         Bir Giriþimcinin 500.000 TL Yatýrým Kredisi kullandýðýný farz edelim ve kendisine yatýrým kredisi yýllýk faizinin %7 olarak uygulandýðýný varsayalým.
    Ödeyeceði Faiz Miktarý  .
         Yatýrým Teþvik Belgesi sahibi olursa, ödeyeceði faiz miktarý 5 puana kadar düþer ve böylece yatýrýmcýnýn ödeyeceði faiz miktarý %7-%5=%2 olur ve böylece  olarak belirlenir.
    Yatýrým Yeri Tahsisi
        Devlet; yatýrýmcýlara, “Yeni Teþvik Yasasý” ile yatýrým yeri bulamama ve yatýrým yeri sýkýntýlarý gibi konularda da kolaylýk saðlamýþtýr.
     
        Eðer yatýrým yapýlan bölgede, “Organize Sanayi Bölgesi” veya “Endüstri Bölgesi” olarak adlandýrýlan yatýrým yeri yoksa Maliye Bakanlýðý’na baðlý bir kurum olan, Milli Emlak Genel Müdürlüðü’nün denetimindeki hazine arazilerinden yatýrýmcýlara 49 yýllýðýna belirli þartlarý saðlamak koþulu ile yatýrým yeri tahsis edilmesi mevzuat gereði uygun görülmüþtür.
        Türkiye’deki iþ ortamýyla ilgili elde edilen bu veriler göstermektedir ki, önceki yýllara göre belirli bir iyileþme söz konusu olmakla birlikte yinede istenilen düzeyde deðildir. Bu konuda gelinen noktayý Dünya Bankasý verilerinden de izlemek mümkündür. Türkiye 2008 yýlýnda “Ýþ Yapma Kolaylýðý Endeksi”nde bir önceki yýla göre 34 basamak iyileþtirme göstererek 57. sýraya yükselmiþtir. Bu düzelmenin nedenleri arasýnda ise istihdam, vergi ödeme, dýþ ticaret, þirket tasfiyesi konularýnda saðlanan ilerlemeler gösterilmiþtir (Doing Business, 2007-2008).
       Sonuçta görünen o dur ki, bir ülkede yatýrým ortamýný elveriþli kýlan bütün etkenler, giriþimciliði de olumlu yönde etkilemektedir. Bu anlamda yatýrým ortamýyla giriþimcilik arasýnda yüksek düzeyde pozitif korelasyon olduðunu söylemek mümkündür.
    Tablo 1. Giriþimciliðin Destek Unsurlarý
    Finansman
    Risk Sermayesi (venture capital) þirketleri, Kredi Garanti Fonlarý, Kobi Borsalarý,
    Fiziki Altyapý
    Teknopark ve Teknoloji Merkezleri, Ýnkübatörler (kuluçka merkezleri), Nitelikli yatýrým bölgeleri (organize sanayi ve endüstri bölgeleri, serbest bölgeler gibi )
    Bilgiye Eriþim ve Eðitim
    Yenilik Aktarým Merkezleri, Giriþimci Eðitimi (ABD’de NFTE, ülkemizde KOSGEB gibi), Ar-ge amaçlý mali ve teknik destek,
    Vergi indirimleri
    Ýstihdam üzerinden alýnan vergilerin indirimi, Vasýtasýz vergi oranlarýnda indirim,
    Ýhracat
    Ýhracat Pazar Araþtýrmasý, Ýhracat Kredileri, Vergi iadesi, Yurtdýþý, Ofis Maðaza Desteði, Markalaþma Destekleri
    Bürokrasinin Azaltýlmasý
    Þirket kuruluþ iþlemlerinin kolaylaþtýrýlmasý, Destek Ofisleri
    Sýnaî Mülkiyet
    Patent, Tasarým, Faydalý Model giderlerinin karþýlanmasý,
    Girdi Destekleri
    Enerji destekleri, iþlenmiþ tarým ürünlerine prim desteði

    Kaynak: KOSGEB, DTM, TUBÝTAK

    Yazan
    Sefa KILIÇ
    4M Proje Uzmaný
    Dýþ Ticaret Danýþmaný
     
     
     

     

    YALÇIN ÖZEL

    Hazýrlanan makale çok özverili bir þekilde hazýrlanmýþ, çok emek sarfedilmiþ ve yalýn dille yazýldýðý için anlaþýlmasý ve yorumlanmasý oldukça kolay, tüm bu sebeplerden dolayý Sefa bey i tebrik ediyorum ve baþarýlarýnýn devamýný diliyorum..


    03.09.2009 14:20 44
    Kemal ÇELÝK

    sonderece yararlý bir araþtýrma
    Hayvancýlýk hakkýnda da geniþ bir bilgi verirseniz sevinirim


    01.11.2009 08:56 38

    Yorum Yaz

     
    Yorum Yazabilmek Ýçin üye olma zorunluluðu yoktur. Sistem Yöneticimizin deðerlendirmesinin ardýndan yorumunuz yayýmlanacaktýr.
     
  • Tarih :17.08.2009 11:36
  • Okunma :1094
  • Bu Haberi Paylaþ
  • Yorum Yaz

    • En Çok Okunan 10 Haber

    Tüm Makaleler

    4M Danýþmanlýk © 2010 garantibelge.com

  • Ana Sayfa
  • Hakkýmýzda
  • Ýletiþim
  • Referanslar