
Dünya Gazetesi Yazarý RÜÞTÜ BOZKURT
Herkesi memnun etmeye çalýþmak yerine belli alanlara odaklanan teþvik politikalarýnýn daha çok baþarý þansý var.
1. 1- Tersine göç yaratmak için teþviðin uygun büyüklükte olmasý, iç dinamikleri Ýyice harekete geçirinceye kader da sürdürülmesi gerekir. Marjinal kaynaklarla tersine göç yaratýlmaz Bizim geliþme farklýlýðýný kapatmasý gereken bölgemi* çok geniþ ve yaygýn. Ülkemizde yaratýlan ekonomik fazla, bu kadar yaygýn bölgelere istihdam yaratacak yatýrýmlarý götüremez. Aþýrý beklentiler yaratmamak gerekiyor Tam tersine, herkesi memnun etme yerine belli alanlara odaklanan politikalarla baþarýlý olabilme þansý vardýr. Bu konulara "politik fizibilite" mantýðýyla yaklaþmak hiç de olumlu sonuçlar üretmedi bugüne kadar Kuþkusuz sosyal boyut Ýhmal edilmemeli ama "ekonomik fizibilite dili" kullanmak daha doðru Ülkemizde geçmiþ dönemlerde de teþvik sistemi denendi. Çerkezköy. Bursa, Manisa ve Eskiþehir organize sanayi bölgelerinin son otuz yýllýk tarihini incelediðimizde, sistemin tersine göç yaratma donanýmlarýndan çok uzak olduðunu görürüz
2. Önce hangi illerin yararlanabileceðinden baþlayalým Üçüncü ve dördüncü bölgelerde, endüstrisi geliþmiþ illere en yakýn olan iller avantajlýdýr. Endüstri geliþirken, ileriye-geriye baðlantýlar; girdi alýnan ve girdi veýilen sektörlerle oluþturulan aðlar belirleyicidir. Bu nedenle, çok büyük kaynak ayýramadýðýnýz zaman, geliþmiþ bölgelere en yak n olanlar hareketidir. Bir önceki uygulamada Düzce ve Uþak'ta olduðu gibi... Bana göre mobilya, makine-yedek parça üretimi, net döviz katma deðerini pozitife dönüþtürebilecek sektörler düzenlemeden en çok yararlanacak iþkollarý olacak Ücret maliyetlerinde bir doðal elenme söz konusu olduðu için tekstilde çok büyük yararlanma olacaðýný düþünmüyorum.
3. Yeni teþvik sisteminde dünya genelindeki eðilimlerin yarattýðý fýrsat ve tehlikelerle kendi olanak ve kýsýtlamalarýmýz arasýndaki denge gözetilmemiþ. Türkiye'nin mukayeseli avantajý olan sektörlere gerektiði gibi odaklanýlmamýþ. Fiziksel altyapýlara iliþkin niyet belirtilmiþ ama ne kaynak ayrýlmýþ ne de hazýr bir yapý sunulmuþ Teþvik sistemi ülkemizi cazibe merkezi haline getirecek bir fiziksel altyapý arz etmiyor. Asýl önemlisi, ülkemizdeki iþletmelerin çok büyük çoðunluðu rekabet edebilir ölçekten yoksun. Küçük iþletmelerin organik büyümesinin, satýn almalarýn, ortaklýklarýn ve iþbirliklerinin net ve etkili biçimde teþvik edildiði söylenemez Piyasa yapýcýsý kuruluþlar etrafýnda örgütlenen, gerçek anlamda sinerji yaratan kümelenmelere giden bir kanal açma gücünü sistemde göremiyorum
Dünya Gazetesi Yazarý RÜÞTÜ BOZKURT
Kaynak : CNBC-e BUSINESS TEMMUZ 2009