Av. Z. Emre KURT
emrekurt@4m.com.tr
www.emrekurt.av.tr
Marka bir firmanýn ürün ve hizmetlerini diðer firmalarýnkinden ayýrt eden iþarettir. Markanýn en temel özelliði ayýrt ediciliktir. Bir iþaretin ayýrt edici olabilmesi için kullanýlacaðý ürün veya hizmetin niteliðine yakýn olmamasý gerekir.
Örnekle açýklamak gerekirse: Market hizmeti için Marketim ibaresi iþtigal konusuna çok yakýn bir ibaredir ve ayýrt ediciliði düþüktür. Öte yandan Tansaþ marketler için tamamen orijinal bir ifadedir çünkü bu kelimenin market hizmetini çaðrýþtýrýcý bir özelliði yoktur. Öte yandan GÝMA sonunda yer alan MA ibaresi sebebiyle marketçiliði çaðrýþtýrmakla beraber tanýmlayýcý da deðildir.
Orijinal markalarýn baþka markalarla karýþma olasýlýðý düþüktür ve bu markalar daha geniþ çaplý bir korumadan faydalanýr. Mesela Redd Bull/ Power Bull, Vakit/Beklenen Vakit, Bacým Suprise/Suprise markalarý Yargýtayca benzer görülmüþtür.
Tanýmlayýcý ibareler ise bir þekilde tescil edilmiþse çok sýnýrlý bir korumadan faydalanabilecektir. Mesela Pýnar Labne markasý tescilli bir marka olsa dahi bu markadaki Labne kelimesi baþka firmalarca kullanýlabilir zira Labne bir peynir cinsini ifade eder.
Ayrýca, tanýmlayýcý olan ve/veya daha önce tescilli olan markalara benzer markalar tescil edilse dahi ilgili kiþiler 5 yýl içinde hükümsüzlük davasý açarak markayý sicilden terkin ettirebilir. Mesela, Chanel markasýna çok benzeyen Þanel markasýnýn tescil ettirildiðini ve tescilden sonra da 2-3 yýl boyunca markaya büyük yatýrým yapýldýðýný varsayalým. Chanel markasýnýn sahibinin hükümsüzlük davasý açmasý ve kazanmasý halinde Þanel markasýna yapýlan yatýrýmýn hepsi boþuna gitmiþ olacak ve dava sýrasýnda marka hakký tartýþmalý duruma girmiþ olduðundan bu markaya yatýrým yapýlamayacaktýr.
Yukarýdaki Bilgiler Iþýðýnda Bir Ýþaret Tescil Edilirken Dikkat Edilmesi Gereken Noktalar Þunlardýr
- Marka seçiminden önce bir marka vekili vasýtasýyla Türk Patent Enstitüsü marka sicilinde araþtýrma yapýlmalýdýr.
- Ýhracat yapýlýyorsa ya da yapýlacaksa ilgili ülkelerde ayný yöntem izlenerek o ülkenin patent ofisinde araþtýrma yapýlmalý ve pazara girmeden marka tescil edilmelidir
- Baþkasýnýn markasý ile benzer olmasý nedeniyle karýþýklýk yaratacak ibareler marka olarak tescil edilmemelidir. Yukarýda izah ettiðimiz gibi böyle bir marka Türk Paten Enstitüsü nezdinde tescil edilse dahi ilgili kiþilerin dava açmasý neticesinde hükümsüz kýlýnýp sicilden silinebilir.
- Orijinal ve karakteristik ibareler marka olarak seçilmelidir.
- Sadece ad veya soy ad marka olarak seçilmemelidir. Seçilecekse bile isim orijinal bir þekilde tertip edilmelidir. Mesela Ahmet Yýlmaz son derece yaygýn bir isimdir ve bu ismin marka olarak tescili halinde ayný ismi ticaret unvaný olarak kullanan ve/veya kendi ismi Ahmet Yýlmaz olan kiþiler marka ihlali iddiasýna karþý bunu savunma olarak ileri sürülebilecektir. Öte yandan Vakko markasý ise “Vitali”nin ‘V’ si ile “Hakko”nun ‘H’sinin birleþiminden oluþan son derece özgün bir markadýr.
- Marka alan adlarýnda öncelik prensibi esas olduðundan markanýzýn alan adýnýn da tescilden sonra alýnmasý gerekir.
- Markaya þekil (logo) unsurunun eklenmesi de önceden tescilli markalara benzerlik ihtimalini düþüren ve ayýrt ediciliði arttýran unsurlar olacaktýr. Prensip olarak markalar arasýndaki benzerlik kýyaslamasýnda kelime unsuru esas alýnýr ancak markadaki þekil unsurun orjinalliði yüksekse þekil unsuru nedeniyle benzerlik riski düþer.
SONUÇ
Marka olacak ibare tercih edilirken baþlangýçta orijinal, akýlda kalýcý ibarelerin tescili hem markanýn iþlevini yerine getirebilmesi hem de bir yatýrým aracý olan markanýn daha sonra uyuþmazlýklara konu olmasýný önleyecektir.
Yargýtay 11. HD T.1.12.2000 E.2000/7590 K.2000/9528 Computer Bild kararý