Av. Z. Emre KURT
emrekurt@4m.com.tr
www.emrekurt.av.tr
Marka lisans sözleþmelerinde lisans alan marka üzerindeki haklarý kullanýr ve bunun karþýlýðýnda bir ücret öder. Lisans sözleþmeleri inhisari lisans ve basit lisans sözleþmeleri þeklinde ikiye ayrýlýr. Aksi sözleþmede kararlaþtýrýlmadýysa lisans inhisari deðildir.
Basit lisans sözleþmelerinde lisans alan markanýn kullanýlmasý yönünden bir tekel hakkýna sahip olmaz. Markayý, marka hakký sahibi kullanabileceði gibi baþkalarýna lisans da verebilir.
Öte yandan inhisari lisans sözleþmelerinde marka hakký sahibi ülkenin tümü veya belli bir bölgede bir kiþiye veya teþebbüse tekel hakký tanýr. Ýnhisari lisansta aksi sözleþmede karalaþtýrýlmadýkça lisans hakký sahibi dahi markasýný kullanamaz.
Ýnhisari lisans veya adi lisans sözleþmeleri arasýndaki en önemli fark markaya tecavüz halinde ortaya çýkmaktadýr. Ýnhisari lisans sahibi lisans konusu markaya tecavüz olmasý durumunda aynen marka sahibi gibi hukuki ve cezai tedbirlere baþvurabilir, bir baþka deðiþle marka sahibinin tecavüz haline açabileceði davalarý kendi adýna açabilir.
Öte yandan basit lisans sahibinin marka hakkýndan doðan haklarý kullanabilmesi için kanun bazý þartlarýn gerçekleþmesini öngörmüþtür. Bir marka tecavüzü olduðunda basit lisans sahibinin bu durumu marka hakký sahibine bildirmesi gerekmektedir. Basit lisans sahibi bu bildirimi yaptýktan sonra üç ay içinde marka sahibi dava açmazsa, kendisi açabilir.
Mahkeme basit lisans hakký sahibinin marka hakký sahibine bildirim yükümlülüðünü yerine getirip getirmediðine ve bu bildirimden sonra üç aylýk sürenin geçip gitmediðini araþtýracak ancak bu süre geçmiþse davanýn esasýna girecektir. He ne kadar kanun bu bildirimin noter vasýtasýyla yapýlacaktýr demiþse de çeþitli Yargýtay kararlarýnda ispatlanabildiði sürece fax yoluyla dahi yapýlacak bir bildirimin geçerli olduðuna hükmedilmiþtir.
Yargýtay’ýn bu konudaki kararýnýn son derece uygun olduðunu düþünüyoruz. Zira lisans sözleþmeleri genelde yurtdýþýndan bulunan marka hakký sahibinin haklarýný ülkemizde kullanabilmek için alýnmaktadýr ve yurtdýþýndaki marka hakký sahibine noter kanalýyla bildirim yapýlmasý çok zordur. Bildirim yapmanýn zorluðu da lisans hakký sahibinin haklarýný kullanmaktan vazgeçmesine veya bu haklarýný oldukça geç kullanarak büyük zararlara uðramasýna neden olabilir.
Sonuç olarak; marka lisans sözleþmelerinin marka hakkýnýn kullanýmý açsýndan büyük önemi vardýr. Lisans hakký sahibinin marka hakkýna tecavüz halinde hak ve yetkilerini belirlemek lisans hakkýndan istenen verimin alýnabilmesinin adeta olmazsa olmaz koþuludur. Kanunla belirlenen bu konudaki þartlar Yargýtay’ýn emsal kararlarýyla saðlam temellere oturtulmuþtur.